Waarom 2027 niet alleen over boxmaten gaat, maar over hoe wij naar paarden kijken. Toen ik jaren geleden mijn eerste eigen paard kreeg, dacht ik vooral in praktische oplossingen. Een goede stal, voldoende voer, netjes uitmesten, planning rond krijgen. Management. Later, toen ik zelf een pensionstal runde, merkte ik hoe complex dat “management” eigenlijk is. Niet alleen roosters en facturen, maar emoties, verwachtingen, welzijn, ruimte… en vooral: wat heeft een paard écht nodig? En precies daar raakt de wetswijziging van 1 januari 2027 iets veel groters dan alleen een paar vierkante meters.
2027 van richtlijn naar wettelijke norm
De Gids voor Goede Praktijken van de Sectorraad Paarden wordt vanaf 1 januari 2027 wettelijk verplicht. Wat eerder een advies was, wordt nu de ondergrens. Concreet betekent dit:
- Minimale boxafmetingen
- Paarden vanaf 1,56 m stokmaat: minimaal 10 m²
- Pony’s en kleinere paarden: formule (2 x stokmaat)²
- Kortste wandlengte: minimaal 1,5 x de stokmaat
Voor stallen die vóór 2012 gebouwd zijn, liep al een overgangstermijn van 15 jaar. Die eindigt in 2027. Het klinkt technisch. Meetbaar. Overzichtelijk. Maar eigenlijk zegt het iets anders: We vinden als sector dat “voldoende ruimte” geen keuze meer is.
De Omgevingswet verandert het speelveld
Sinds 2024 geldt de nieuwe Omgevingswet. Dat heeft directe gevolgen voor paardenhouders. Volgens de uitleg van de Vereniging Agrarisch Recht:
- Vanaf 5 volwassen paarden wordt uw activiteit gezien als een milieubelastende activiteit
- Bij meer dan 50 paarden (3 jaar of ouder) is een volledige omgevingsvergunning verplicht
- Een stal wordt gezien als bijgebouw, vergunningsvrij bouwen hangt af van afstand tot woning (vaak binnen 50 meter) en het bestemmingsplan
- Buiten de bebouwde kom geldt meestal een geurafstand van 50 meter tot woningen van derden
Wat vroeger “gewoon een stal neerzetten” was, vraagt nu visie, planning en dossieropbouw. Maar hier zit de echte verschuiving. De wet spreekt over afmetingen. De sector spreekt steeds vaker over welzijn. En ondertussen zien we een duidelijke trend: paarden gaan langer naar buiten, paarden komen steeds meer in een groepshuisvesting waar er vaker Paddock Paradise systemen zijn en blijven 24/7 buiten onder goede welzijnsvoorwaarden die gelden voor paarden. Wat ooit alternatief leek, wordt steeds vaker de norm. En dat is interessant. Want terwijl de wet de binnenruimte vastlegt, verschuift de praktijk steeds meer naar buitenruimte.
De naam Stalmanager en de twist
Wij heten Stalmanager. Maar eerlijk? Het gaat ons allang niet meer om alleen de stal. De naam staat voor zorg, overzicht en verantwoordelijkheid. Voor het managen van:
- weidegang
- groepsindelingen
- voerbeleid
- welzijnsmonitoring
- vergunningen
- communicatie met eigenaren
Of een paard nu in een box staat of 24/7 buiten leeft, goed management blijft de basis. Misschien is dat wel de twist van deze tijd: De toekomst van paardenhouderij draait minder om muren, en meer om visie.
Sociale huisvesting: wat nu nog advies is
Organisaties zoals de LTO Nederland en LLTB adviseren nu al om bij nieuwbouw rekening te houden met:
- contactmogelijkheden tussen paarden
- zichtlijnen
- groepsdynamiek
- natuurlijke bewegingsruimte
Vandaag is dat een aanbeveling. Morgen kan het regelgeving zijn. De vraag is dus niet alleen: Voldoet mijn stal aan 10 m²? Maar ook: Is mijn huisvestingsvorm toekomstbestendig? In mijn tijd als pensionstalhouder zag ik hoe lastig het is om achteraf te moeten bijsturen. Ontevreden klanten. Discussies. Investeringen die net niet passen. Wat rust geeft is vooruitdenken.
De hippische ondernemers en stalhouders die nu al kijken naar: flexibele huisvesting meer buitenruimte transparante communicatie en digitale vastlegging, lopen straks niet achter de feiten aan. Management wordt dus steeds belangrijker dan vierkante meters. De kern van 2027 is niet alleen: “maak de box groter.” De kern is: professionaliseer je paardenhouderij ten goede van het paardenwelzijn.
Of je nu 6 paarden aan huis hebt, een pensionstal runt of richting 40+ paarden groeit. Structuur, overzicht en aantoonbaar welzijn worden steeds belangrijker. En precies daar begint modern stalmanagement. Niet bij bakstenen, maar bij inzicht en voor paarden hun uitzicht. De vraag die je jezelf nu kan stellen als paardenhouder Ga ik wachten tot 2027? Of gebruik ik deze periode om mijn bedrijf sterker neer te zetten?
De paardenhouderij verandert, de wetgeving beweegt mee en de markt vraagt om transparantie. Misschien zegt onze naam het daarom toch precies goed. We begonnen ooit in 2008 bij de stal, maar we zagen al snel dat paardenwelzijn niet ophoudt bij vier muren.
Het gaat om ruimte.
Om rust.
Om structuur.
Om duidelijke afspraken.
Om goede zorg elke dag opnieuw.
Stalmanager is er niet voor de stal alleen.
Maar voor paardenwelzijn in het geheel.
Auteur: Lucia Leijs - Paard & Welzijn